استعلام و خرید

انواع خوردگی فلزات

انواع خوردگی فلزات و راه های مقابله با آنها

آنچه که « انواع خوردگی فلزات و راه های مقابله با آنها » در این نوشته می‌خوانید:

  • خوردگی چیست؟
  • دسته بندی خوردگی فلزات بر اساس محیطی که در آن قرار دارد
  • دسته بندی خوردگی فلزات براساس عوامل ایجادکننده
  • روش­‌های جلوگیری از انواع خوردگی فلزات

خوردگی فلزات انواع مختلفی دارد و برای مقابله با هر کدام نیز راهکار متفاوتی وجود دارد. خوردگی یک فرآیند طبیعی است که به شکل‌های مختلف در فلزات بوجود می‌­آید. این فرآیند معمولاً به دنبال وجود مجموعه ای از عوامل محیطی ایجاد می‌­شود. این خوردگی اگر در فلزات ساختمانی و بافت سازه ها ایجاد شود، می‌تواند مشکلات جبران ناپذیری ایجاد کند. پس شناخت انواع خوردگی و راه های مقابله با آن برای هر مهندس ساختمان‌ساز و صنعتگری ضروری است. در این نوشته اطلاعات پایه و مهمی در این زمینه وجود دارد که بیشتر از آنچه که فکر می‌کنید به کارتان خواهد آمد.

خوردگی چیست؟

هنگامی که فلز در معرض هوا، آب، رطوبت و دیگر عوامل محیطی قرار می‌­گیرد دچار واکنش‌های شیمیایی می‌­شود. درواقع در این فرآیند عوامل محیطی باعث می‌­شود فلز تصفیه شده به اکسید، هیدروکسید و یا سولفید تبدیل شود. این نوع واکنش‌ شیمیایی در واقع باعث ایجاد زنگ زدگی و خوردگی می‌­شود. زنگ زدگی و خوردگی نیز باعث از بین رفتن کیفیت و مشخصه ­های مفید فلز می‌­شود.

دسته بندی خوردگی فلزات براساس عوامل ایجادکننده

خوردگی فلزات را بر اساس عوامل ایجاد کننده می­توان به دو دسته تقسیم کرد:

  • خوردگی شیمیایی: در این نوع خوردگی موادی مانند محلول‌های روغنی و گازهای خشک، عامل ایجاد کننده هستند.
  • خوردگی الکتروشیمیایی: در ایجاد خوردگی الکتروشیمیایی عواملی همچون نمک‌های محلول، اسیدها و بازها دخالت دارند.  

دسته بندی خوردگی فلزات بر اساس محیط 

انواع خوردگی بسته به محیطی که فلز در آن قرار دارد و یا شرایط  سازه ه­ایی که فلز در آن بکار رفته متفاوت است.

خوردگی تنشی

خوردگی تنشی هنگامی به وجود می آید که مقاطع فلزی مورد نظر در یک محیط تحت تأثیر تنش کششی قرار می‌­گیرند. در این نوع خوردگی قسمتی  که تحت تنش قرار داشته ترک برمی‌­دارد. 

خوردگی حفره ­ای

از عوامل اساسی خوردگی حفره­ ای می‌­توان به وجود یون‌­های کلر و کلرید اشاره کرد. این نوع از خوردگی آسیب­‌های جدی به فولادهای ضد زنگ وارد می‌­کند. سازه ­هایی که دچار خوردگی حفره ­ای می‌­شوند مقداری از وزن و ضخامت خود را از دست می‌­دهند. سپس این فلزات  دچار شکنندگی نیز می‌­شوند. این نوع خوردگی باعث ایجاد سوراخ در فلز می‌­شود. برای دریافت قیمت فلزات با کیفیت از جمله قیمت پروفیل و سایر مقاطع ، با مجموعه ما همراه شوید.

خوردگی شکافی

هرگاه یک عنصر خورنده در شکاف بین دو جزء یک سازه قرار بگیرد آن سازه دچار خوردگی شکافی می­شود. سپس عنصر خورنده به تدریج پیشروی می‌­کند. هرچه غلظت عنصر خورنده بیشتر شود، پیشروی خوردگی سریعتر اتفاق می‌­افتد.  

خوردگی گالوانیک

خوردگی گالوانیک هنگامی اتفاق می­‌افتد که دو نوع فلز متفاوت در کنار و درتماس با یکدیگر قرار داشته باشند. عنصر خورنده موجود در محیط در منطقه تماس این دو فلز متفاوت، واکنش الکتروشیمیایی ایجاد می‌­کند. ماده ­ای که نقش آند را دارد اکسید شده و ماده­ ای که نقش کاتد را دارد  تحت تاثیر اکسیداسیون قرار نمی‌­گیرد.

خوردگی درون دانه­‌ای

در فلزات پلی کریستال هنگامی که دانه ­های موجود تحت تاثیر خوردگی قرار می‌­گیرند، خوردگی درون­ دانه ­ای اتفاق می‌­افتد. عوامل ایجاد کننده این نوع خوردگی می‌­تواند ناخالصی و یا تهی یا غنی بودن مرزدانه ها باشد. محصولات فولادی ضد زنگ آستنیتی اینگونه دچار خوردگی می‌­شوند.

خوردگی فرسایشی

هنگامی که دو ماده بر روی یکدیگر حرکت می‌­کنند سایش اتفاق می‌­افتد. این نوع خوردگی روکش­های ضد زنگ فلز مورد نظر را ازبین می‌­برد.

آبشویی تدریجی

هنگامی که فلز روی موجود در سطح آلیاژ برنج جدا می‌­شود آبشویی تدریجی اتفاق می‌­افتد. واکنش خوردگی تدریجی زمانی بوجود می­‌آید که یکی از عناصر آلیاژ جامد در مجاورت اسیدهای آبی قرار بگیرد .

خوردگی و حمله یکنواخت

شایع‌ترین نوع خوردگی ، خوردگی و یا حمله یکنواخت است. این نوع خوردگی سطح یک فلز را به طور یکنواخت تحت تاثیر قرار می‌­دهد.

روش­‌های جلوگیری از انواع خوردگی فلزات

خوردگی باعث افت کیفیت محصولات فلزی می‌­شود. برای جلوگیری از خوردگی محصولات فلزی روش‌های متفاوتی وجود دارد:

استفاده از پوشش­‌های محافظ

این نوع پوشش‌ها مانعی برای انتقال بار الکتروشیمیایی از محلول خورنده به فلز مورد نظر است.

  • رنگ آمیزی: رنگ آمیزی  محصول فلزی  مورد نظر از انتقال الکترون جلوگیری می­‌کند. رنگ یک عایق برای ممانعت از واکنش بین کاتد و آند است. استفاده از رنگ برای جلوگیری از خوردگی از روش‌هایی است که از گذشته تا کنون مورد استفاده قرار می­‌گرفته است.  استفاده از رنگ برای جلوگیری از زنگ زدگی مقرون به صرفه نیز است است.
  • پودر خشک: از دیگر پوشش‌­های محافظ می‌­توان به پودر خشک اشاره کرد. پودر خشک را بر روی سطح فولاد تمیز ریخته و سپس فولاد را گرم می‌­کنند. از مواد مختلفی مانند پلی استر، اپوکسی، نایلون و یورتان می‌توان به عنوان پودر خشک استفاده کرد.

مقابله با خوردگی

پوشش کروماته و فسفاتی

این نوع پوشش از فلز ساخته شده و با اصطلاح  «پوشش­‌های تبدیلی» شناخته می‌­شوند. در این روش با استفاده از محلول­‌های اسید سولفوریک به همراه نمک فسفات سطح فلز را به فسفات یا کرومات تبدیل می­‌کنند. این لایه به عنوان لایه محافظ عمل می‌­کند.

پوشش گالوانیزه

فلز روی، یکی از انواع پوشش­‌های محافظ است که می‌­توان از آن برای روکش آهن و فولاد استفاده کرد. فلز روی پوششی است که مانع خوردگی فلز زیرین می‌­شود.

پوشش قلع

از دیگر عناصری که به عنوان پوشش مورد استفاده قرار می‌­گیرند می‌­توان به قلع اشاره کرد. قلع به راحتی اکسید شده و بر روی فلز لایه‌­ای محافظ در مقابل خوردگی تشکیل می‌­دهد.

پوشش اکسید فلزات

پوشش اکسید فلزات همان بازدارنده ­های خوردگی هستند. از اکسید فلز می‌­توان به شکل محلول و یا به شکل یک پوشش محافظ با استفاده از روش پراکندگی استفاده کرد.  اکسید فلز می‌­تواند لایه فلز زیرین خود را در برابر خوردگی محافظت  ­کند. از این نوع محافظ‌­ها برای سازه ­های  تصفیه نفت، تولید مواد شیمیایی و تصفیه آب استفاده می‌­کنند.

کنترل عوامل محیطی

خوردگی بر اثر وجود عوامل و عناصر موجود در محیط بوجود می‌آید. با استفاده از روش‌های کنترل این عوامل می‌­توان تا حدودی از خوردگی محصول جلوگیری کرد و یا آن را به تعویق انداخت.

  • دور نگه داشتن محصول از تماس مستقیم با عوامل آسیب‌زا مانند باران و آب دریا
  • کنترل میزان گوگرد،  کلر و یا اکسیژنی که در تماس به مقاطع فلزی مورد نظر است. 
Share on linkedin
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

یک دیدگاه بگذارید